GİS Endoskopisi

Tepsinizin kalemlerini sekiz grupta bulursunuz: polipektomi, hemostaz, dilatasyon, stent. Polipektomi ve hemostaz şemalarında her ürün, kullanıldığı adımda gösterilir.

Bu sayfa sağlık meslek mensuplarına yöneliktir.

GİS Endoskopisi
Prosedür

Kolonda polipektomi ve EMR, adım adım

Kolonda küçük bir polip ve büyük, düz bir lezyon: değerlendirmeden klipsle kapatmaya altı adım.

haustralümenplika
Şematik boyuna kesit, ölçekli değildir. Lümen ve lezyon boyları birbirine oranlı; alt duvarın katmanları okunabilsin diye kalın çizildi.
  1. 01

    Lezyonun değerlendirilmesi ve sınıflama

    Boyut ve Paris morfolojisi değerlendirilir; derin submukozal invazyon düşünülürse standart polipektomi yerine en blok rezeksiyon ya da cerrahi planlanır.

    Klinik ayrıntı

    Lezyon yakından incelenir: boyut, Paris morfolojisi (saplı 0-Ip, sesil 0-Is, düz 0-IIa), yüzey ve damar paterni, yer ve erişim. Derin submukozal invazyon düşündüren bulgu varsa standart polipektomi yerine en blok rezeksiyon ya da cerrahi planlanır. Skop, lezyon görüntüde çoğunlukla saat 5-6 yönüne, çalışma kanalının hizasına gelecek şekilde konumlanır; gerektiğinde biyopsi alınır.

  2. 02

    Küçük polip: soğuk snare

    9 mm'ye kadar polip akımsız snare ile kesilir; ESGE 2024 soğuk snareyi önerir, soğuk forsepsle çıkarmayı eksik rezeksiyon nedeniyle önermez.

    ESGE 2024

    Klinik ayrıntı

    9 mm'ye kadar polip, çevresinden 1-2 mm normal mukozayla birlikte halkaya alınır; halka akım verilmeden kapatılarak kesilir. ESGE 2024 bu boyutta soğuk snare polipektomiyi öneriyor; soğuk biyopsi forsepsiyle çıkarmayı ise eksik rezeksiyon oranı nedeniyle önermiyor. Kesilen polip çoğunlukla aspirasyonla toplama kabına alınır.

    Kaynak: Ferlitsch M ve ark. ESGE, Endoscopy 2024;56:516-545 (PMID 38670139)

  3. 03

    Kaldırma enjeksiyonu

    Sıvı submukozayı kabartıp lezyonu kas tabakasından uzaklaştırır; ESGE boya eklenmesini önerir, kalkmayan lezyon fibrozis ya da invazyon düşündürür.

    Klinik ayrıntı

    Büyük ya da düz lezyonda iğne mukozadan eğik açıyla submukozaya girer; verilen sıvı submukozayı kabartır ve lezyonu kas tabakasından uzaklaştıran bir yastık oluşur. ESGE sıvıya bir boya eklenmesini öneriyor; boya yastığın sınırını, lezyon kenarlarını ve olası derin duvar hasarını görünür kılar. Lezyonun kalkmaması fibrozis ya da invazyon düşündürür ve plan değişebilir.

  4. 04

    Sıcak snare ile rezeksiyon (EMR)

    Lezyon akımla kesilir; ESGE 2024 saplı olmayan 10-19 mm adenomda sıcak snare, 20 mm ve üstünde konvansiyonel EMR önerir.

    ESGE 2024

    Klinik ayrıntı

    Kalkan lezyon halkaya alınır, halka kapatılır ve elektrocerrahi akımla kesilir; yaklaşık 20 mm'ye kadar lezyon çoğunlukla tek parça, daha büyüğü parça parça çıkarılır. ESGE 2024 saplı olmayan 10-19 mm adenomda sıcak snare, 20 mm ve üstünde konvansiyonel EMR öneriyor; parça parça EMR'den sonra kenarlar snare ucuyla yumuşak koagülasyonla işlenir. Saplı polipte baş 20 mm ya da sap 10 mm ve üstündeyse sap önce seyreltik adrenalinle ya da mekanik yöntemle hazırlanır.

  5. 05

    Polip toplama

    Doku histopatoloji için alınır; büyük parça fileyle, küçük parçalar kapta toplanır; fileli snare polibi aynı geçişte tutar.

    Klinik ayrıntı

    Rezeke doku histopatolojik inceleme için alınır. Büyük parça skop geri çekilmeden kanaldan geçen toplayıcı fileyle tutulup çıkarılır; küçük parçalar aspirasyon hattındaki hazneli kapta toplanır. Fileli snare kesilen polibi aynı geçişte file içinde tutar.

  6. 06

    Defekt kontrolü ve klipsle kapatma

    ESGE 2024, sağ kolonda 20 mm ve üstü lezyonun EMR'sinden sonra geç kanamayı azaltmak için defektin klipsle kapatılmasını önerir.

    ESGE 2024 Pohl 2019

    Klinik ayrıntı

    Defekt kalıntı doku ve muskularis propria hasarı (hedef işareti) yönünden incelenir; derin duvar hasarı klipsle kapatılır. ESGE 2024, sağ kolonda 20 mm ve üstü lezyonun EMR'sinden sonra geç kanamayı azaltmak için defektin profilaktik klipsle kapatılmasını öneriyor. İşlem sırasında kanama snare ucu koagülasyonu ya da klipsle, gerekirse seyreltik adrenalin enjeksiyonuyla birlikte durdurulur.

    Kaynak: Pohl H ve ark. Gastroenterology 2019;157:977-984 (PMID 30885778)

Bu bölüm sağlık meslek mensuplarına yöneliktir. Adımlar ESGE (2017, 2024) ve ABD Çok Dernekli Görev Gücü (2020) önerilerinden özetlendi; endikasyon, teknik ve ürün seçimi hekimin kararıdır ve her ürünün kullanma kılavuzu esastır.

Prosedür

Varis dışı üst GİS kanamasında endoskopik hemostaz, adım adım

Midede kanayan bir peptik ülser: kaynağı bulmaktan kontrol ve H. pylori testine beş adım.

rugalarlümen aktif kanayan ülsergörünür damar
Şematik kesit, mide antrumu, ölçekli değildir. Ülser, damar ve duvar katmanları okunabilsin diye büyütüldü; kan koyu ve sade tonda çizildi.
  1. 01

    Kaynağı bulma ve Forrest sınıflaması

    Endoskopi resüsitasyondan sonra 24 saat içinde yapılır; ülser Forrest'e göre sınıflanır, Ia, Ib ve IIa endoskopik tedavi alır.

    ESGE 2026

    Klinik ayrıntı

    Endoskopi hemodinamik resüsitasyondan sonra 24 saat içinde yapılır; ESGE 2026, resüsitasyona rağmen stabil olmayan hasta dışında 12 saatten erken endoskopiyi önermiyor. Mide ve duodenum yıkanarak taranır, ülser Forrest'e göre sınıflanır: fışkıran (Ia) ya da sızan (Ib) kanama ve kanamayan görünür damar (IIa) endoskopik tedavi alır; yapışık pıhtı (IIb) kaldırılıp altına bakılır, düz pigmente nokta (IIc) ve temiz taban (III) tedavi gerektirmez. Kaynak varis ise yol ayrılır: ESGE özofagus varisinde bant ligasyonunu öne alır.

    Kaynak: Gralnek IM ve ark. ESGE 2026, Endoscopy 2026;58:899-924 (PMID 42127996)

  2. 02

    Enjeksiyon: kanamayı yavaşlatmak

    Seyreltik epinefrin kanamayı geçici yavaşlatır; ESGE aktif kanamada epinefrin monoterapisini önermez, ikinci bir mekanik ya da kontakt termal yöntem eklenir.

    ESGE 2021

    Klinik ayrıntı

    Seyreltik epinefrin (adrenalin) kanayan damarın çevresine ve ülser tabanına küçük miktarlarla verilir; damar daralır, şişen doku damara bası yapar, kanama yavaşlar ve görüntü netleşir. Etkisi geçicidir: ESGE aktif kanamada epinefrin monoterapisini önermez, ardından mekanik ya da kontakt termal ikinci bir yöntem eklenir. Kanamayan görünür damarda sklerozan ajan enjeksiyonu monoterapi seçeneklerindendir. Fibrin yapıştırıcı ESGE 2026'da birinci basamak yöntemler arasında sayılmıyor.

    Kaynak: Gralnek IM ve ark. ESGE 2021, Endoscopy 2021;53:300-332 (PMID 33567467)

  3. 03

    Mekanik hemostaz: klips

    Klips damarı iki yanından kavrar; ESGE 2026 Ia ve Ib ülserde OTS klipsi birinci basamakta alternatif monoterapi olarak öneriyor.

    ESGE 2026

    Klinik ayrıntı

    Klips çalışma kanalından ilerletilir, açılır, görünür damarın üzerine ülser tabanına dik bastırılır ve damarı iki yanından kavrayacak biçimde kapatılıp bırakılır; gerekirse birden çok klips konur. Yeniden açılabilen klips doğru oturana dek açılıp kapatılabilir. Sert, fibrotik tabanda ya da teğet açıda klips tutmayabilir; o zaman termal yöntem ya da kapak üstü (OTS) klips düşünülür. ESGE 2026, Ia ve Ib ülserde OTS klipsi birinci basamakta alternatif monoterapi olarak öneriyor.

  4. 04

    Termal hemostaz: hemostatik forseps

    Hemostatik forseps damarı kavrayıp yumuşak koagülasyon verir; ESGE 2026 bunun Ia, Ib ve IIa ülserde monoterapi olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

    ESGE 2026 Toka 2019

    Klinik ayrıntı

    Hemostatik forseps görünür damarı hafifçe kavrar, ülser tabanından biraz kaldırır ve yumuşak koagülasyon verilir; damar düzleşip görünür damar kaybolunca hemostaz sağlanmış sayılır. ESGE 2026, hemostatik forsepsin yumuşak koagülasyonla Ia, Ib ve IIa ülserde monoterapi olarak kullanılabileceğini belirtiyor; AGA zor yerleşimde ve fibrotik tabanda seçenek olarak anıyor. Monopolar forsepsle yapılan bir randomize çalışmada başlangıç hemostazı klipse göre yüksek bulundu.

    Kaynak: Toka B ve ark. Gastrointest Endosc 2019;89:792-802 (PMID 30342026)

  5. 05

    Kontrol, H. pylori ve sonrası

    Hemostazdan sonra 72 saat yüksek doz PPİ verilir; H. pylori akut dönemde araştırılır, sonuç negatifse test tekrarlanır.

    Gisbert 2006

    Klinik ayrıntı

    Ülser yıkanarak kanamanın durduğu doğrulanır. ESGE peptik ülser kanamasında Helicobacter pylori'nin akut dönemde araştırılmasını, sonuç negatifse testin tekrarlanmasını öneriyor; kanama sırasında biyopsiye dayalı testlerin duyarlılığı düşer. Biyopsi ülserden değil antrum ve korpustan alınır. Hemostazdan sonra 72 saat yüksek doz PPİ verilir, rutin ikinci bakış endoskopisi yapılmaz. Yeniden kanamada endoskopi tekrarlanır ve OTS klips düşünülür; başarısızlıkta transkateter embolizasyon, o da yoksa cerrahi.

    Kaynak: Gisbert JP, Abraira V. Am J Gastroenterol 2006;101:848-863 (PMID 16494583)

Bu bölüm sağlık meslek mensuplarına yöneliktir. Adımlar ESGE (2021, 2026), ACG (2021) ve AGA (2020) önerilerinden özetlendi; varis kanaması ayrı bir yoldur ve burada anlatılmaz. Endikasyon, ajan, teknik ve ürün seçimi hekimin kararıdır; her ürünün kullanma kılavuzu esastır.

GİS Endoskopisi

Hemostaz ve enjeksiyon

Bu kategoride destek

Numune ya da demo isteyin; belge dosyasını gönderelim.

Ara Numune iste