Bronkoskopi ve EBUS

Konveks problu EBUS bronkoskopu ağızdan trakeaya ilerletilir; ucundaki dönüştürücü trakea ya da bronş duvarına yaslanır, gerektiğinde uçtaki balon suyla doldurulur. İstasyonlar IASLC haritasına göre sistematik bir sırayla taranır: önce N3 (karşı taraf), sonra N2 (aynı taraf mediasten), sonra N1 (hiler ve interlober). Sağ üst lob tümöründe sıra örneğin 4L, sonra 7 ve 4R, sonra 10R ya da 11R olur; aynı iğne kullanılıyorsa bu sıra, hücrelerin istasyonlar arasında taşınıp evrelemeyi yükseltmesini önlemeye yöneliktir. ERS/ESGE/ESTS 2026 hedefe yönelik yerine sistematik evrelemeyi ve mümkünse EBUS ile özofagustan EUS(-B) örneklemesinin birlikte yapılmasını öneriyor.

Kaynak: Korevaar DA ve ark. ERS/ESGE/ESTS, Eur Respir J 2026;68(2) (PMID 42167778)

Subkarinal (7) nod, sağ ya da sol ana bronşun iç duvarından görüntülenir ve kısa ekseni ölçülür. Yuvarlak şekil, keskin sınır, heterojen ekojenite ve koagülasyon nekrozu bulgusu metastaz lehine bağımsız işaretler olarak bildirildi; dördü de yokken nodların %96'sı metastatik çıkmadı. Görüntü örneklenecek nodu seçmeye yardım eder, örneklemenin yerini tutmaz. İğnenin geçeceği hat renkli Doppler ile damar açısından kontrol edilir; subkarinal bölgenin çevresinde sağ pulmoner arter ve sol atriyum bulunur.

Kaynak: Fujiwara T ve ark. Chest 2010;138:641-647 (PMID 20382710)

İğnenin kılıfı bronkoskopun çalışma kanalına oturtularak kilitlenir; kılıf ucu endoskopik görüntüde görünene kadar ilerletilip sabitlenir. İğne, halka kıkırdakların arasından, ultrason görüntüsünde parlak bir çizgi olarak izlenerek noda ilerletilir. Kullanma kılavuzuna göre stile, ilerletme sırasında 5 mm'yi geçmeyecek kadar geri çekilir ve uç nodun içine girince tamamen çıkarılır. ERS/ESGE/ESTS 2026, 21G ve 22G TBNA iğnelerini standart sayıyor; başka ölçü ve iğne tiplerinin yapısal kullanımı için kanıtı yetersiz buluyor.

Kaynak: Wahidi MM ve ark. CHEST, Chest 2016;149:816-835 (PMID 26402427)

Stile çıkarıldıktan sonra iğne nodun içinde ileri geri hareket ettirilir; vuruşlar nodun farklı bölgelerine yönlendirilebilir. Emme hekimin tercihidir: VacLok şırıngasıyla negatif basınç ya da emmesiz (kapiller) teknik. Randomize çalışmalarda emmeli ve emmesiz örnekler arasında yeterlilik ve tanı açısından fark bulunmadı; stileli ve stilesiz örneklemede de fark yoktu. Emme açıksa, iğne noddan çıkmadan önce şırınganın musluğu kapatılır.

Kaynak: Casal RF ve ark. Chest 2012;142:568-573 (PMID 22156610); Scholten EL ve ark. Chest 2017;151:636-642 (PMID 27769775)

İğne kılıfa çekilip kilitlenir ve bronkoskoptan çıkarılır; aspirat şırıngayla ya da stile yeniden takılarak lama verilir, kalan materyal tuzlu suyla hücre bloğu ya da formalin tüpüne alınır. Yerinde sitolojik değerlendirme (ROSE) yeterliliği işlem sırasında söyler; randomize bir çalışmada ROSE ile ponksiyon sayısı ve ek işlem ihtiyacı azaldı, tanısal duyarlılık benzer kaldı. Moleküler test planlanıyorsa materyalin nasıl bölüneceği patolojiyle önceden konuşulur; CHEST 2024 örnek alma ve işleme için ayrı öneriler veriyor.

Kaynak: Oki M ve ark. Respiration 2013;85:486-492 (PMID 23571718); Gilbert CR ve ark. Chest 2025;167:899-909 (PMID 39343294)

ROSE olmadan yapılan bir çalışmada malign istasyonları ayırma duyarlılığı üçüncü aspirasyonda %95'e ulaştı, dördüncüsü bir şey eklemedi. Yeterli örnekten sonra sıradaki istasyona geçilir. Lenfoma, sarkoidoz ya da nadir tümör gibi doku mimarisinin gerektiği durumlarda kor doku alan TBNB iğnesi ya da mediastinal kriyobiyopsi düşünülebilir; randomize bir çalışmada kriyobiyopsi nadir tümör ve benign hastalıkta tanısal verimi artırdı. ERS/ESGE/ESTS 2026 kriyobiyopsinin yapısal kullanımı için kanıtı henüz yetersiz buluyor; karar hekimindir.

Kaynak: Lee HS ve ark. Chest 2008;134:368-374 (PMID 18263688); Zhang J ve ark. Eur Respir J 2021;58(6) (PMID 33958432)

EBUS bronkoskopu yoksa büyük santral nodlar, örneğin subkarinal nod, BT'deki anatomik işaretlere göre ultrason görüntüsü olmadan örneklenir: iğne karinanın ya da bronş duvarının belirlenen noktasından, kıkırdak aralığından geçirilir ve aspirasyonla örnek alınır. Hedef ve damar görüntüde izlenemediği için giriş noktası BT haritasından önceden belirlenir.