Akciğer Nodülü Nedir? Biyopsi Yolları ve Seçenekler

Akciğer nodülü, tomografide görülen küçük bir odaktır ve tek başına kanser tanısı değildir. [1][6] Her nodül için biyopsi gerekmez; bazı nodüller kontrol tomografisiyle izlenir. [1][2] Biyopsi gerekirse iğne, bronkoskopi, navigasyon bronkoskopisi ve cerrahi gibi yollar vardır; seçimi hekiminizle birlikte yaparsınız. [3][6]

Bu rehber yetişkinler içindir. Rehber genel bilgi verir. Kişiye özel talimat vermez. Takip planını ve biyopsi kararını hekiminizle birlikte verirsiniz. Tomografide nodül bulunması kaygı yaratır. Aşağıdaki bilgiler bu rehberin dayandığı kaynaklarla sınırlıdır.

Akciğer nodülü nedir, kanser demek midir?

Akciğer nodülü, tomografide görülen küçük ve sınırlı bir odaktır. Tek başına kanser tanısı değildir. [1][6]

Akciğer çizimi; içinde küçük, sınırlı, yuvarlak bir nodül gösteriliyor. nodül akciğer

Tomografide nodül bir nokta gibi görünebilir. Halk arasında "akciğerde leke" de denir. [6] Nodül, iyi huylu nedenlerle de oluşabilir. Örnekler: enfeksiyon ya da iltihap sonrası granülom (küçük bir doku odağı) ve nedbe dokusu. [1][6]

Birçok nodül iyi huyludur. [1][2][6] Bazı nodüller ise kanser olabilir. Bu yüzden hekiminizin önerdiği değerlendirmeyi ve kontrolleri aksatmayın. [2][6]

Kanser olasılığı nodülün boyutuna, yoğunluğuna, şekline ve büyüyüp büyümediğine bakılarak değerlendirilir. Yaşınız, sigara öykünüz ve önceki kanser öykünüz de hesaba katılır. [1][2][6]

Yayımlanmış oranlar belirli hasta gruplarına aittir. Bu yüzden bu rehberde size uyan tek bir oran yer almıyor.

Raporda "nodül" ya da "pulmoner nodül" yazabilir. Rapordaki ölçüleri ve tanımı hekiminizle konuşun.

Nodül bulundu, hemen biyopsi gerekir mi?

Hayır. Her nodül için biyopsi gerekmez. Bazı nodüller önceki görüntülerle karşılaştırılır ya da kontrol tomografisiyle izlenir. [1][2]

İngiliz Toraks Derneği kılavuzu karar sürecinde nodülün boyutunu ve tahmini kanser riskini kullanır. [2] Düşük riskte tomografi ile izlem önerilir. Orta riskte biyopsi, ek görüntüleme ya da cerrahi, hastanın tercihleri ve klinik durumuyla birlikte değerlendirilir. Yüksek riskte cerrahi ya da cerrahi dışı tedavi seçenekleri ele alınır. [2]

Kontrol aralığı nodülün tipine ve kılavuzun kapsadığı gruba göre değişir. Bu yüzden rehberde genel bir takvim yer almıyor. [1][2]

Tesadüfen bulunan nodüller için yazılmış Fleischner kılavuzu en az 35 yaşındaki yetişkinleri kapsar. Bilinen kanseri olanlar, bağışıklığı baskılanmış kişiler, 35 yaş altındakiler ve tarama tomografisinde nodül bulunanlar bu kılavuzun kapsamı dışındadır. [1] Bu durumlarda takip planı farklı olabilir. Raporunuzu hekiminizle bu bağlamda değerlendirin. [1]

Tomografide nodül bulunduktan sonra dört seçenek yan yana gösteriliyor: izlem, ek görüntüleme, biyopsi ve cerrahi. Seçim hekimle birlikte yapılır. Tomografide nodül Kontrol tomografisiyle izlem Ek görüntüleme Biyopsi Cerrahi Hekiminizle birlikte karar

Nodül büyürse ne olur?

Takip görüntülerinde belirgin büyüme görülürse hekim ek inceleme düşünebilir. Bu inceleme biyopsi, ek görüntüleme ya da cerrahi olabilir. [2]

Büyüme tek başına kanser tanısı değildir. [2] Hacim değişimini radyolog ve hekiminiz ölçer. Bunu kendiniz hesaplamayın.

Biyopsi yolları nelerdir?

Dört ana yol vardır: BT eşliğinde iğne biyopsisi, bronkoskopi, navigasyon bronkoskopisi ve cerrahi. [3][6] Seçim nodülün yerine, hava yollarına yakınlığına ve sizin sağlık durumunuza göre yapılır. [5][6]

  • BT eşliğinde iğne biyopsisi. İğne göğüs duvarından geçirilerek nodülden örnek alınır. [6][8]
  • Bronkoskopi. Esnek bir tüp hava yollarından ilerletilir ve oradan örnek alınır. [6][7]
  • Navigasyon bronkoskopisi. Bronkoskop, tomografiden yararlanılarak akciğer içindeki hedefe yönlendirilir. [1][3]
  • Cerrahi. Nodül ameliyatla çıkarılır; bu hem tanı hem tedavi amacı taşıyabilir. [1][6]

Her nodül her yöntemle örneklenemez. Nodülün konumu ve hava yoluyla bağlantısı örnekleme yolunu etkiler. [5][6] Bu yöntemler birbirinin yerine konan eşdeğer işlemler değildir. Her birinin kanıtı ve sınırı ayrıdır.

BT eşliğinde iğne biyopsisi nasıl yapılır?

Bu işlemde tomografi görüntüleri iğneyi yönlendirir. Hekim iğneyi göğüs duvarından geçirir ve nodülden örnek alır. [6][8]

Tomografi eşliğinde iğne biyopsisi: iğne göğüs duvarından geçerek akciğerdeki nodüle ulaşıyor. iğne nodül göğüs duvarı

Ekip sizi tomografi masasında uygun pozisyona alır. Hedef görüntülenir. Cilt bölgesi uyuşturulur. İşlem sırasında ekip nefesinizi tutmanızı isteyebilir. [8]

Merkezlere göre iğne ve örnek türü değişebilir. Bu işlemin önemli riski pnömotorakstır. Pnömotoraks, akciğerin çevresinde hava birikmesidir (halk arasında akciğerin sönmesi). Küçük kaçaklar izlenebilir. Daha büyük kaçaklarda göğüs tüpü ya da hastanede yatış gerekebilir. [3][7][8]

Bronkoskopi ile biyopsi nasıl yapılır?

Bronkoskopide ince ve esnek bir tüp ağızdan ya da burundan hava yollarına ilerletilir. Hekim uygun görürse hedef bölgeden biyopsi ya da başka bir örnek alır. [6][7]

Esnek bir tüp ağızdan soluk borusuna ve bronşlara ilerliyor; ucu akciğerdeki hedefe yaklaşıyor. esnek tüp soluk borusu hedef bronş

Her nodül bronkoskopla örneklenemez. Nodülün konumu ve hava yoluyla bağlantısı bunu etkiler. [5][6] Bronkoskopik biyopsinin riskleri arasında kanama, oksijen düzeyinde düşme ve pnömotoraks vardır. [7]

Cerrahi ne zaman gündeme gelir?

Cerrahi, yalnız seçilmiş hastalarda gündeme gelir. Nodülün ameliyatla çıkarılması hem tanı hem tedavi amacı taşıyabilir. [1][6]

Video yardımlı göğüs cerrahisinde küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletler kullanılır. [6] Her şüpheli nodül ameliyat edilmez. Karar, riskler ve alternatiflerle birlikte göğüs hastalıkları ve cerrahi ekibi tarafından değerlendirilir. [1][6]

Cerrahinin kendi riskleri ve iyileşme süreci ayrıdır. Bu rehber onları anlatmaz. Bu konuyu cerrahınıza sorun.

Yöntemler birbiriyle nasıl karşılaştırılır?

Yayımlanmış bir randomize çalışma iki yöntemi karşılaştırdı: navigasyon bronkoskopisi ve BT eşliğinde iğne biyopsisi. Seçilmiş hastalarda navigasyon bronkoskopisinin tanı doğruluğu düşük bulunmadı ve pnömotoraks daha az görüldü. [3] Başka bir meta-analiz, teknolojiler arasında tanı veriminde fark bulmadı. [5]

Çalışmaya 10-30 mm boyutunda tek bir akciğer dış bölgesi (periferik) nodülü olan yetişkinler alındı. Kanser olasılığı en az %10 olarak tahmin edilen kişiler seçildi. [3] Sonuçlar şöyleydi:

  • Tanı doğruluğu. 12 aylık izlemle doğrulanan doğruluk navigasyon bronkoskopisinde %79, iğne biyopsisinde %73,6 idi. Bronkoskopi, önceden belirlenen "daha kötü olmama" ölçütünü karşıladı. Bir yöntemin üstün olduğu gösterilmedi; fark istatistiksel olarak kesin değildi. [3]
  • Pnömotoraks. Navigasyon bronkoskopisinde 121 kişiden 4'ünde (%3,3), iğne biyopsisinde 113 kişiden 32'sinde (%28,3) görüldü. [3]
  • Göğüs tüpü ya da yatış gerektiren pnömotoraks. Sırasıyla 121 kişiden 1'inde (%0,8) ve 113 kişiden 13'ünde (%11,5). [3]
  • İşlem süresi. Ortanca süre navigasyon bronkoskopisinde 36 dakika, iğne biyopsisinde 24,5 dakikaydı. Hastanede kalınan toplam süre buna dahil olmayabilir. [3]

Bu sayılar yalnız o çalışmadaki hastalar için geçerlidir. Her merkeze, her nodül boyutuna ve her sisteme genellenemez. Sizin kişisel riskinizi göstermez. Her iki yöntemde de tanı konulamayan örnekler olabilir. [3]

Kaynaklar arasında fark vardır. Bir üniversite hastanesi bronkoskopik biyopsi için yaklaşık %5 pnömotoraks oranı bildirir. Bu oran o kuruma ve yönteme özgüdür. [7] Robot yardımlı bronkoskopi meta-analizleri de pnömotoraks bildirir. Oranlar çalışmaya ve hasta grubuna göre değişir ve iğne biyopsisiyle doğrudan karşılaştırılamaz. [4]

İşleme nasıl hazırlanırım?

İşlem günü size verilen yazılı talimata uyun. Hazırlık işlem türüne ve anestezi planına göre değişir. [7][8]

Açlık süresi merkeze göre farklıdır. Bir üniversite hastanesi bronkoskopi için 4-6 saat açlık ister. Bir İngiliz hastanesi BT eşliğinde biyopsi için hafif kahvaltıya izin verir. [7][8] Bu yüzden rehberde tek bir süre yer almıyor.

DİKKAT: Kan sulandırıcı, aspirin ya da düzenli kullandığınız ilaçları işlem ekibine söyleyin. Bazı merkezler işlemden günler önce bu ilaçların bırakılmasını ister. Süreyi işlem ekibi belirler. İlacı kendi kararınızla kesmeyin ya da yeniden başlamayın. [7][8]

İşlemden önce kan testi ve başka tetkikler istenebilir. [8] İşlem, olası yarar ve riskler konuşulduktan sonra bilgilendirilmiş onamla yapılır. [7][8] İşlemin neden önerildiğini, alternatiflerini ve önemli risklerini sorun.

İşlem sırasında ağrı olur mu, uyutulur muyum?

Bu, işleme göre değişir. BT eşliğinde biyopside cilt bölgesi uyuşturulur. [8] Bronkoskopide burun ve boğaz uyuşturulabilir. Sakinleştirici ya da anestezi seçimi işleme ve hastaya göre değişir. Genel anestezi her işlem için zorunlu değildir. [7]

İşlem sırasında baskı, öksürük ya da kısa süreli rahatsızlık hissedebilirsiniz. Hisler kişiden kişiye değişir. [7][8]

İşlemden sonra neler olur, ne zaman eve giderim?

Bronkoskopiden sonra geçici boğaz ağrısı, öksürük ve az miktarda kanlı balgam olabilir. [7] BT eşliğinde biyopsiden sonra ekip sizi bir süre izler. Akciğer çevresinde hava kaçağı için görüntüleme isteyebilir. [8]

Eve gidiş zamanı merkeze, yönteme ve bulgularınıza bağlıdır. Bir İngiliz hastanesi, BT eşliğinde biyopsi sonrası yaklaşık iki saat gözlem bildirir. Çoğu hastanın aynı gün eve gidebildiğini de belirtir. [8] Bir üniversite hastanesi bronkoskopi sonrası genellikle yaklaşık bir saat sonra taburculuktan söz eder. [7] Bazı kişilerde ek görüntüleme ya da yatış gerekebilir. [8]

Bronkoskopiden sonra ateşiniz 24 saati aşarsa hekime haber verin. Bu eşik bir üniversite hastanesinin bronkoskopi talimatıdır. Diğer yöntemlere otomatik uygulanmaz. [7] Taburculukta size verilen yazılı uyarıları izleyin.

İşlemden sonra hangi belirtide acil yardım almalıyım?

Yeni ya da artan nefes darlığı, şiddetli göğüs ağrısı veya fazla kan gelirse beklemeyin. Hemen en yakın acil servise gidin. [8][10]

Biyopsi sonrası acil yardım gerektiren üç bulgu: yeni ya da artan nefes darlığı, şiddetli göğüs ağrısı ve fazla kan gelmesi; ağır nefes darlığı ve bayılmada 112. nefes darlığı göğüs ağrısı kanlı balgam Hemen en yakın acil servise gidin. Ağır nefes darlığı, bayılma: 112

UYARI: İşlemden sonra yeni ya da artan nefes darlığı, şiddetli göğüs ağrısı veya fazla kan gelirse hemen en yakın acil servise gidin. [8][10]

Ağır nefes darlığı ya da bayılma varsa hemen 112'yi arayın.

Az miktarda kanlı balgam görülebilir. Kanama belirginse, artıyorsa ya da nefes darlığı eşlik ediyorsa en yakın acil servise gidin. [7][8][10] Yeni ya da kötüleşen başka yakınmaları sağlık ekibine bildirin. [7]

Sonuç kaç günde çıkar?

Süre, örneğin türüne ve laboratuvar incelemelerine göre değişir. Sonucun ne zaman çıkacağını işlemi isteyen ekipten öğrenin. [7][9]

Bir üniversite hastanesi bronkoskopi örnekleri için 3-4 gün, bazen bir hafta bildirir. [7] Başka bir hastane, ultrasonlu bronkoskopi (EBUS) örnekleri için patoloji süresini 7-10 gün olarak bildirir. Ek boyamalarda süre uzar. [9] Bu süre nodül biyopsisine özgü değildir. Süreler merkeze ve örneğe özgüdür.

Sonuç, işlemi isteyen hekime iletilir. Sonucu o hekimle ya da ekibinizle konuşursunuz. [8] Sonucu nasıl alacağınızı (telefonla mı, yüz yüze mi) önceden sorun.

Hemşirenize sorabileceğiniz sorular

  1. Benim nodülüm hangi boyutta ve hangi tipte? Önceki görüntülerle karşılaştırıldı mı?
  2. Sizin değerlendirmenizde risk düşük, orta ya da yüksek mi? Bunu hangi bilgilere dayanarak söylüyorsunuz?
  3. Bende izlem mi, ek görüntüleme mi, biyopsi mi, cerrahi mi öneriyorsunuz? Neden?
  4. İzlem öneriyorsanız kontrol tomografisi ne zaman yapılacak? Sonuç gelmeden bir şey yapmam gerekir mi?
  5. Biyopsi öneriyorsanız hangi yöntem? Bu yöntem benim nodülüme neden uygun?
  6. Diğer yöntemler benim için uygun mu? Hastanenizde hangileri yapılıyor?
  7. Bu yöntemin tanı koyamama ihtimali var mı? Tanı konmazsa sonraki adım ne olur?
  8. Bu işlemin benim için riskleri nelerdir? Pnömotoraks gelişirse ne yapılır?
  9. Kan sulandırıcı ya da başka ilaç kullanıyorum. Hangisini, ne zaman bırakmam ya da sürdürmem gerekir?
  10. Sonuç kaç günde çıkar, bana nasıl iletilecek? Hangi belirtide sizi ya da acili aramalıyım?

Sık sorulan sorular

Akciğer nodülü nedir, akciğerde leke demek mi?

Akciğer nodülü, tomografide görülen küçük ve sınırlı bir odaktır. Halk arasında "leke" denir ama bu bir tanı değildir. [6]

Akciğer nodülü kanser midir?

Nodül görülmesi tek başına kanser tanısı koymaz. İyi huylu nedenleri de vardır. Ancak kanser olasılığı da dışlanmış olmaz. [1][6] Olasılık boyut, yoğunluk, büyüme, yaş, sigara ve önceki kanser öyküsüyle birlikte değerlendirilir. [1][2][6]

Her akciğer nodülüne biyopsi yapılır mı?

Hayır. Bazı nodüller önceki görüntülerle karşılaştırılır ya da kontrol tomografisiyle izlenir. [1][2] Karar nodülün özelliklerine ve sizin sağlık durumunuza göre verilir. [2]

Akciğer nodülü büyürse ne olur?

Belirgin büyüme görülürse hekim biyopsi, ek görüntüleme ya da cerrahiyi değerlendirebilir. [2] Büyüme tek başına kanser tanısı değildir. [2]

Akciğer nodülüne ne iyi gelir, nasıl küçülür?

Tedavi önce nodülün ne olduğunun anlaşılmasına bağlıdır. Bazı nodüller izlenir; bazılarında biyopsi ya da cerrahi değerlendirilir. [1][2][6] Küçük ve kanser olmayan nodüller çoğu zaman tedavi gerektirmeden izlenir. [6] Nodülü küçülttüğü gösterilmiş evde ya da bitkisel bir yöntem bu rehberin kaynaklarında yoktur. Bu yüzden rehber ürün önermez.

Akciğer nodülü biyopsisi nasıl yapılır?

İğne biyopsisinde iğne göğüs duvarından, bronkoskopide ise hava yollarının içinden nodüle ulaşır. [6][8] Yöntem nodülün yerine ve sağlık durumunuza göre seçilir. [3][6]

BT eşliğinde akciğer biyopsisi acıtır mı, bronkoskopide uyutulur muyum?

BT eşliğinde biyopside cilt uyuşturulur. [8] Bronkoskopide burun ve boğaz uyuşturulabilir; sakinleştirici ya da anestezi seçimi işleme göre değişir. [7] Baskı, öksürük ya da kısa süreli rahatsızlık olabilir. [7][8]

Navigasyon bronkoskopisi nedir?

Önceden çekilmiş tomografiden yararlanarak bronkoskopu akciğer içindeki hedefe yönlendirmeye yardımcı olan yöntemler grubudur. [1][3] Tanıyı tek başına koymaz; hekim ayrıca doku örneği alır. [3]

Robotik bronkoskopi ile normal bronkoskopi aynı mı?

Hayır. Robot yardımlı bronkoskopi, hedefe yönlendirmeyi destekleyen ayrı bir yöntem türüdür. [4][5] Daha doğru ya da daha güvenli olduğunu gösteren bir kanıt bu rehberin kaynaklarında yoktur. Çalışmaların çoğu gözlemseldir. [4][5]

Akciğer biyopsisinden sonra akciğer söner mi?

Pnömotoraks gelişebilir. Bir randomize çalışmada oran navigasyon bronkoskopisinde %3,3, iğne biyopsisinde %28,3 idi. [3] Bu oranlar seçilmiş hastalara aittir ve kişisel riskinizi göstermez. [3]

Akciğer biyopsisi sonucu kaç günde çıkar?

Örneğin türüne ve ek incelemelere göre değişir. Bir üniversite hastanesi bronkoskopi örnekleri için 3-4 gün, bazen bir hafta bildirir. [7] Ekibinizden kendi süreyi öğrenin. [7][9]

Biyopsiden sonra nefes darlığı olursa ne yapmalıyım?

Yeni ya da artan nefes darlığı, şiddetli göğüs ağrısı veya fazla kan gelirse hemen en yakın acil servise gidin. [8][10] Ağır nefes darlığı ya da bayılma varsa hemen 112'yi arayın.

Bu rehber hakkında

Bu rehberi Melekırmak hazırladı. Kılavuzlara, yayımlanmış çalışmalara ve hasta bilgilendirme belgelerine dayanır. Hekiminizin önerisinin yerine geçmez. Melekırmak, bu rehberde anlatılan işlemlerde kullanılan bazı tıbbi malzemelerin Türkiye distribütörüdür.

Yayın tarihi:
Son güncelleme:

Kaynaklar

Bilgi Merkezi'ne dön