Reflü Tedavi Seçenekleri: İlaç, Ameliyat ve Endoskopik Yöntemler
Reflü tedavisi çoğu kişide yaşam tarzı düzenlemesi ve ilaçla başlar. İlaç yeterli gelmezse testlerden sonra bazı hastalarda ameliyat ya da endoskopik bir işlem konuşulur. Her hastaya uyan tek bir kesin çözüm yoktur; size uygun yolu hekiminizle birlikte seçersiniz.
Bu rehber, reflü hastalığının tedavi seçeneklerini anlatır: yaşam tarzı düzenlemesi, ilaç, ameliyat ve endoskopik yöntemler. Her yöntemi kendi kanıtı, sınırı ve bilinen riskleriyle birlikte veriyoruz. Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması sık ya da rahatsız edici olduğunda reflü hastalığı olarak değerlendirilebilir. [1] Rehber, tanısı konmuş ya da tanı sürecindeki yetişkinler ve yakınları için yazıldı. Hangi tedavinin size uygun olduğuna hekiminizle birlikte karar verirsiniz. Belirtiler, tanı ve beslenme için Reflü Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Reflüye Ne İyi Gelir sayfasına bakın.
Reflü tedavisi nasıl yapılır?
Reflü tedavisi basamaklarla ilerler. Çoğu kişide ilk adım yaşam tarzı düzenlemesi ve ilaçtır. [1][2] İlaç yeterli gelmezse, testlerden sonra bazı hastalarda ameliyat ya da endoskopik işlem konuşulur. [1][2]
- Yaşam tarzı. Fazla kilonuz varsa kilo vermek yakınmaları azaltabilir. [1] Yakınmalarınız gece oluyorsa yatak başını yükseltmek ve yatmadan önceki 2-3 saatte yemek yememek denenebilir. [1] Sigara içiyorsanız bırakmanız önerilir. [1]
- İlaç. Mide asidini azaltan ilaçlar kullanılır. İlacın türünü, dozunu ve süresini hekiminiz belirler. [1]
- İşlem. Ameliyat ya da endoskopik yöntem, reflüsü testlerle doğrulanmış ve uygun bulunan kişilerde değerlendirilir. [1][2]
Alarm bulgusu varsa bu sıra beklenmez; hekim önce inceleme yapabilir. [1]
Hangi belirtide hemen hekime gitmeliyim?
Göğüs ağrısında beklemeyin. Göğüs ağrınız yeniyse, şiddetliyse ya da baskı gibiyse bunu reflü sanıp beklemeyin. Nefes darlığı, soğuk terleme ya da bayılma varsa hemen 112'yi arayın. [1]
Şunlardan biri varsa gecikmeden hekime gidin:
- yutma güçlüğü ya da yemeğin takılması,
- yutarken ağrı,
- istemeden kilo kaybı,
- sindirim sisteminden kanama (kan kusma, siyah dışkı gibi),
- nedeni bilinmeyen kansızlık. [1]
Reflü ilacı ne kadar kullanılır, ömür boyu mu?
Reflü ilacının süresi herkes için aynı değildir. Bazı kişilerde hekim ilacı azaltmayı ya da bırakmayı dener; bazı durumlarda uzun süreli kullanım gerekir. [1][2]
Reflüde antasitler, H2 blokerler ve proton pompa inhibitörleri (PPI) kullanılır. [1] Antasitler yakınmayı kısa süre rahatlatır. H2 blokerler ve PPI'lar mide asidinin salgısını baskılar. [1] PPI'lar, yemek borusundaki asit hasarının (eroziv özofajit) iyileşmesinde H2 blokerlerden daha etkilidir. [1]
Tedavi gerekiyorsa yakınmaları kontrol eden en düşük etkili doz tercih edilir. [1] Hekiminiz tedavinin gerekliliğini ve dozunu zaman zaman gözden geçirir. [1][2] Barrett özofagusu, endoskopide görülen bir yemek borusu yüzey değişikliğidir. PPI'ya yanıt veren, eroziv özofajiti ya da Barrett özofagusu olmayan bazı hastalarda hekim bir deneme önerebilir. Bu deneme ilacı kesmek ya da yalnız gerektiğinde kullanmak olabilir. [1] Karar, hastalığın türüne ve önceki endoskopi bulgularına göre hekimle verilir. [1] İleri derecede eroziv özofajit gibi durumlarda ise uzun süreli tedavi gerekebilir. [1]
Uzun süreli ilaç kullanımıyla ilgili haberler sizi kaygılandırabilir. Amerikan Gastroenteroloji Derneği (AGA), gerekli PPI tedavisi konusunda hastaları gereksiz yere korkutmamayı önerir. [2] İlacın yararlarını ve olası risklerini hekiminizle konuşun. İlacı yalnız uzun süre kullandığınız için kendi kendinize bırakmayın. [2]
Reflünün kesin çözümü var mı?
Her hastaya uyan tek bir kesin çözüm yoktur. Tedavinin hedefi yakınmaları kontrol etmek ve yemek borusundaki hasarı iyileştirmektir; yol kişiye göre seçilir. [1][2]
Bazı kişilerde yakınmalar ilaçla kontrol altına girer ve hekim ilacı azaltmayı dener. [1] Bazı kişiler ise uzun süre ilaç kullanır. [1] Tam kat plikasyon çalışmaları, belirli süre izlenen seçilmiş hastalara aittir. [6][8] Bu sonuçlar ömür boyu etkiyi kanıtlamaz. [7] Tam kat plikasyon çalışmasında bir yıl sonra işlem grubundaki hastaların bir kısmı ilacı bırakmış, bir kısmı ilaca dönmüştü. [6] İlaç bırakma, hastanın yakınmasına göre belirlendi; nesnel olarak doğrulanmadı. [6]
"Kesin çözüm" sözüyle karşılaşırsanız, sonucun hangi çalışmaya ve ne kadar takibe dayandığını sorun.
İşlem kararından önce hangi testler gerekir?
Ameliyat ya da endoskopik işlem düşünülüyorsa önce reflünün testlerle kanıtlanması gerekir. Yemek borusunun hareketi ve mide fıtığı da incelenir. [1][2] Belirtiler tek başına bir işleme uygun olduğunuzu göstermez. [1][2]
- Endoskopi. Ağızdan ilerletilen ince bir kamerayla yemek borusu ve mide incelenir. İltihap, daralma ya da başka sorunlar araştırılır. [1]
- pH metre (reflü izlemi). Belirli bir süre boyunca yemek borusuna ne kadar ve ne zaman asit kaçtığını ölçer. [1][2] Endoskopi reflüyü göstermezse ya da tanı belirsiz kalırsa hekim bu testi isteyebilir. [1][2] Testin ilaç kullanırken mi, ilaçsız mı yapılacağı, tanının daha önce kanıtlanıp kanıtlanmadığına bağlıdır. [1][2] Yakınmalar tedaviye rağmen sürüyorsa hekim, asitli ve asitsiz geri kaçışı birlikte ölçen pH-impedans testini isteyebilir. [2]
- Manometri. Yemek borusunun yutma sırasındaki kasılma ve itme gücünü ölçer. Reflü tanısını tek başına koymaz; işlem öncesinde uygunluğu değerlendirmeye yardım eder. [1][2]
Testten önce ilacınızı bırakıp bırakmayacağınızı hekiminiz söyler. İlacınızı kendiniz kesmeyin. [1] Testlerin ayrıntısı için Reflü Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Reflüye Ne İyi Gelir sayfasına bakabilirsiniz.
Reflü ameliyatı nedir, kimler için düşünülür?
Reflü ameliyatında (fundoplikasyon) midenin üst kısmı yemek borusunun alt ucuna tamamen ya da kısmen sarılır. [1][2] Ameliyat, reflüsü testlerle kanıtlanmış ve testlerin uygun bulduğu kişilerde düşünülür. [1][2]
ACG kılavuzu ameliyatı kapalı yöntemle (laparoskopi) anlatır. [1] Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG) ameliyatı özellikle üç durumda bir seçenek olarak ele alır: ağır özofajit, büyük mide fıtığı ve süren sorunlu yakınmalar. [1] AGA, testlerle kanıtlanmış reflüde fundoplikasyonu etkili bir cerrahi seçenek olarak tanımlar. [2]
Sarma tam (Nissen) ya da kısmi (Toupet) olabilir. [4] İkisinin yararı ve sakıncası farklı olabilir. [4] Cerrah yutma işlevinizi ve önceliklerinizi değerlendirir, yöntemi sizinle birlikte seçer. [4]
Bazı hastalarda başka bir cerrahi seçenek de konuşulur: yemek borusunun alt ucuna yerleştirilen manyetik halka. [2][5] Uygunluk, yemek borusunun hareketine ve başka özelliklere bağlıdır. [2] Bu yöntemin merkezinizde yapılıp yapılmadığını hastanenize sorun.
Reflü ameliyatından sonra hangi şikâyetler olabilir?
Ameliyattan sonra yutma güçlüğü, gaz ve şişkinlik, geğirmede ya da kusmada güçlük görülebilir. [4] Bu yakınmalardan biri olursa cerrahınıza söyleyin; değerlendirmeyi o yapar.
İnternette "reflü ameliyatı oldum, pişmanım" diye başlayan anlatımlar görebilirsiniz. Bu anlatımlar gerçek yakınmaları yansıtabilir. Ancak bu yakınmaların ne sıklıkla görüldüğünü göstermez. Yan etkilerin herkeste görüleceği de hiç görülmeyeceği de söylenemez. [4] Riskler yapılacak yönteme ve kişisel durumunuza göre değişir. [4]
Amerikan Gastrointestinal ve Endoskopik Cerrahlar Derneği (SAGES) sarma tipinin önceliğe göre seçilebileceğini bildirir. Reflünün rahatlamasını öne koyan hastada tam sarma, yutma güçlüğünü azaltmayı öne koyan hastada kısmi sarma tercih edilebilir. [4] Ameliyattan önce cerrahınıza sorun: Bende hangi sarma yapılacak? Yutma güçlüğü ve gaz için riskim nedir? Ameliyattan sonra nasıl beslenmeliyim?
Ameliyat olduysanız ve yakınmanız sürüyorsa bunu kendi başınıza değerlendirmeyin. Yakınmanın ne olduğunu, ne zaman başladığını ve ne sıklıkla olduğunu not edin. Bu notla cerrahınıza ya da hekiminize başvurun.
Ameliyatsız (endoskopik) reflü tedavisi nedir?
Endoskopik reflü tedavisi, ağızdan ilerletilen bir aletle yemek borusu ile midenin birleştiği yerde yapılan işlemlerin ortak adıdır. Karında kesi yapılmaz. [1][3] "Ameliyatsız" sözü yalnız karına kesi yapılmadığını anlatır; işlemin ameliyathane dışında yapıldığı anlamına gelmez. Bu söz, işlemin risksiz ya da herkese uygun olduğunu da göstermez. İşlem yine de bir girişimdir ve riskleri vardır. [3] Birkaç yöntem vardır. Bu yöntemler birbirinin eşdeğeri değildir; kanıtları ve uygun hasta grupları farklıdır. [3]
Endoskopik tam kat plikasyon nasıl yapılır?
Ağızdan ilerletilen bir cihazla, yemek borusu ile midenin birleştiği yerdeki mide duvarı tam kat katlanır ve dikişle sabitlenir. [6][7] Amaç, geri kaçışa karşı bariyeri (halk arasında "mide kapağı") desteklemektir. [6][7]
Bu iki bağlantı, bu yöntemde kullanılan bir sistemin Türkiye distribütörü olan Melekırmak'ın ürün sayfasına gider.
Kimlerde çalışıldı. Çalışmalara ilaca bağımlı, asit ölçümü kanıtlı, küçük mide fıtığı olan hastalar alındı. Ağır özofajit, Barrett ve hareket bozukluğu olanlar dışlandı; katılanlar çoğunlukla genç, erozyonsuz hastalardı. [6][8] Tam kat plikasyon çalışmalarına büyük mide fıtığı olan hastalar alınmadı. [6][8] ACG, büyük mide fıtığı ve ağır özofajiti olanlarda endoskopik yöntemleri öncelikli seçenek saymaz. [1] Bu durumlarda hekiminiz ameliyatı da konuşur. [1] Çalışmalara her reflü hastası alınmaz. Katılımcılar reflü testlerine, fıtık boyutuna ve endoskopi bulgularına göre seçilir. [6][8] Bu yüzden bir çalışmanın sonucu, her hasta için beklenen sonucu göstermez.
Randomize çalışma ne gösterdi. Sahte işlem kontrollü, randomize bir çalışma 70 hastayı kapsadı. Ana ölçüt 3. ayda, takip 12 ay boyunca değerlendirildi. Yakınma ve yaşam kalitesi ölçeğinde işlem grubu daha çok düzeldi; yemek borusundaki asit ölçümlerinde anlamlı fark görülmedi. [6]
Sınırları. Uzun dönem verisi sınırlıdır. Randomize çalışmanın takibi 12 aydır. [6] Tam kat plikasyonda ASGE incelemesi, ilk hasta grubunda zamanla ek ameliyat ya da ilaç ihtiyacının sık görüldüğünü aktarır. [3] Yöntemin meta-analizi eski ve yeni cihaz çalışmalarını birlikte içerir; sonuçları tek cihaza bağlanamaz. [7] Bu süreler ömür boyu etkiyi kanıtlamaz. [7] Uluslararası kılavuzlar bu yöntem için henüz öneri yapmamıştır. ACG ve AGA bu yöntemi anmaz; ASGE 2025 inceledi ama kanıt azlığından öneri yapmadı. [1][2][3] İncelenen kılavuzlar, endoskopik yöntemlerin ameliyatla eşdeğer olduğunu söylemez. [3][5] Yöntem her hastaya uygun değildir. Endoskopik işlemden sonra herkesin ilaçsız kalacağı beklenemez. [6]
Merkez, ücret ve geri ödeme. Tam kat plikasyon her merkezde yapılmayabilir. Yöntemin merkezinizde yapılıp yapılmadığını ve ekibin deneyimini hastanenize sorun. Ücret ve SGK geri ödeme koşulunu hastanenize ve SGK'ya sorun.
Bilinen riskleri. Göğüs ağrısı, boğaz ağrısı ve akciğer zarında sıvı toplanması bildirilmiştir; birleştirilmiş analizlerde delinme ve kanama da bildirildi. [6][8][7] İlk klinik çalışmada 40 hastanın 4'ünde kanama birikimi, akciğer zarında sıvı ve iltihap, yırtık ve ek ameliyat gibi ciddi olaylar görüldü. [8]
İşlemden sonra beklemeyin. Ameliyattan ya da endoskopik işlemden sonra şiddetli göğüs ağrısı, ateş, kanama ya da nefes darlığı olursa hemen harekete geçin. 112'yi arayın ya da işlemi yapan ekibe başvurun. [3][6][8]
Başka endoskopik yöntemler de vardır. Bazıları uluslararası kılavuzlarda seçilmiş hastalar için bir seçenek olarak yer alır. [1][3] Hangi yöntemin sizin için uygun olduğunu ve merkezinizde hangilerinin yapıldığını hekiminize sorun.
İlaç mı, endoskopik yöntem mi, ameliyat mı?
Karar adım adım ve hekimle birlikte verilir. Çoğu kişide önce ilaç ve yaşam tarzı denenir; yeterli gelmezse tanı testlerle doğrulanır ve seçenekler karşılaştırılır. [1][2]
- Alarm bulgusu var mı? Varsa önce inceleme yapılır. [1]
- İlaç ve yaşam tarzı. Alarm bulgusu olmayan tipik yakınmalarda hekim önce ilaç denemesi önerebilir. Yanıta göre tanı ve tedavi ihtiyacı yeniden değerlendirilir. [1][2]
- Testler. İlaç yeterince fayda etmiyorsa ya da işlem düşünülüyorsa reflü testlerle doğrulanır. Yemek borusunun hareketi ve mide fıtığı da incelenir. [1][2]
- Seçeneklerin karşılaştırılması. Kanıtlanmış reflüde ilaçla devam, ameliyat ya da seçilmiş hastada endoskopik bir yöntem konuşulabilir. [1][2] Endoskopik bir yöntem önerilirse onun kanıtını ayrıca sorun. [3]
- Ortak karar. Hekiminiz her seçeneğin beklenen yararını, belirsizliğini ve riskini sizinle karşılaştırır. Karar belirtilerinize, test sonuçlarınıza, mide fıtığınıza ve tercihlerinize göre verilir. [2]
Mide fıtığım varsa ne değişir?
Mide fıtığı (hiatal herni) varsa fıtığın boyutu tedavi seçimini etkiler. Büyük fıtıkta ameliyat bir seçenek olarak ele alınır; bazı endoskopik yöntemler ise uygun olmaz. [1]
Fıtığın boyutunu hekiminiz işlem öncesindeki testlerle değerlendirir. [1][2] Tam kat plikasyon çalışmaları, kaynağa göre 2 ile 3 santimetreden büyük fıtığı olanları dışarıda tuttu. [6][8] Büyük fıtığı olan hastalarda ASGE, ameliyatla birlikte yapılan endoskopik işlemin çok disiplinli kurulda değerlendirilmesini önerir. [3] Hekiminize fıtığınızın boyutunu ve bunun seçenekleri nasıl etkilediğini sorun.
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Yakınmalarım reflüyle uyumlu mu? Başka hangi nedenler değerlendirilmeli?
- Endoskopi, pH metre ya da manometri benim için gerekli mi? Testten önce ilacımda değişiklik yapmalı mıyım?
- Reflüm testlerle doğrulandı mı? Mide fıtığım ya da yemek borusu hareket bozukluğum var mı?
- Benim durumumda ilacı sürdürmenin, azaltmanın ya da değiştirmenin gerekçesi nedir?
- Önerdiğiniz yöntemin yararı hangi belirtiler ya da test sonuçlarıyla ölçülecek?
- İşlemin ya da ameliyatın bilinen kısa ve uzun dönem riskleri nelerdir?
- Önerdiğiniz endoskopik yöntemin kanıtı hangi çalışmalara ve ne kadar takibe dayanıyor?
- Ameliyat düşünülüyorsa bende tam mı, kısmi sarma mı yapılacak? Yutma güçlüğü riskim nedir?
- İşlemden sonra ilaç kullanmaya devam etmem ya da başka bir tedavi görmem gerekebilir mi?
- Bu yöntemde ekibin deneyimi nedir? İşlem bu merkezde yapılıyor mu?
- Ücreti ve SGK geri ödeme koşullarını kimden öğrenebilirim?
Sık sorulan sorular
Reflü ameliyatsız geçer mi?
Birçok kişide yakınmalar yaşam tarzı düzenlemesi ve ilaçla kontrol altına girer. [1][2] Bazı hastalarda hekim zamanla ilacı azaltmayı ya da bırakmayı dener. [1] Bazı durumlarda ise uzun süreli ilaç gerekir. [1] Sizin için hangisinin geçerli olduğunu hekiminiz söyler.
Reflü ilacı ömür boyu kullanılır mı?
Herkes için değil. PPI'ya yanıt veren, eroziv özofajiti ya da Barrett özofagusu olmayan bazı hastalarda hekim bir deneme önerebilir. Bu deneme ilacı kesmek ya da yalnız gerektiğinde kullanmak olabilir. [1] İleri derecede eroziv özofajit gibi durumlarda uzun süreli tedavi gerekebilir. [1] İlacı kendi kendinize bırakmayın. [2]
Reflü tedavisi ne kadar sürer?
Süre herkes için aynı değildir. Hekim ilacın gerekliliğini ve dozunu zaman zaman gözden geçirir; bazı kişilerde ilaç azaltılır ya da bırakılır, bazı kişilerde uzun süreli tedavi gerekir. [1][2]
Endoskopik reflü tedavisi nedir?
Bu ad, ağızdan ilerletilen bir aletle yapılan işlemleri anlatır. İşlem yemek borusu ile midenin birleştiği yerde yapılır; karına kesi yapılmaz. [1][3] Birkaç yöntem vardır; bunlar birbirinin eşdeğeri değildir. Her birinin kanıtı ve riski ayrıdır. [3]
Endoskopik reflü tedavisi kimlere yapılır?
Reflüsü testlerle doğrulanmış ve işlem öncesi testlerde uygun bulunan seçilmiş kişilerde düşünülür. [1][2] ACG, ağır özofajiti ya da büyük mide fıtığı olanlarda endoskopik yöntemleri öncelikli seçenek saymaz. [1] Tam kat plikasyon çalışmalarına ilaca bağımlı, küçük mide fıtığı olan hastalar alındı. [6][8] Uygunluk her yöntem için ayrı değerlendirilir. [3]
Endoskopik tedaviden sonra ilaç bırakılır mı?
Kaynaklar herkesin işlemden sonra ilacı bırakacağını göstermez. [6] Tam kat plikasyon çalışmasında bir yıl sonra işlem grubundaki hastaların bir kısmı ilacı bırakmış, bir kısmı ilaca dönmüştü. [6] İlaç bırakma, hastanın yakınmasına göre belirlendi; nesnel olarak doğrulanmadı. [6] İşlemden sonra ilacınızı ne zaman ve nasıl değiştireceğinizi hekiminiz söyler. İlacı kendiniz kesmeyin.
Reflü ameliyatı riskli mi?
Ameliyattan sonra yutma güçlüğü, gaz ve şişkinlik, geğirmede ya da kusmada güçlük görülebilir. [4] Riskler yapılacak yönteme ve kişisel durumunuza göre değişir. [4] Ameliyattan önce kendi risklerinizi cerrahınızla konuşun.
Reflü ameliyatı sonrası tekrarlar mı?
Bu rehberin kaynakları ameliyattan sonra reflünün yeniden başlama oranını vermez. Endoskopik işlemden sonra herkesin ilaçsız kalacağı beklenemez. [6] Bunu ameliyattan önce cerrahınıza sorun.
Reflü ameliyatından sonra yutma güçlüğü olur mu?
Olabilir; yutma güçlüğü ameliyatın bilinen yan etkilerindendir. [4] Kısmi sarma, yutma güçlüğünü azaltmayı öne koyan hastalarda tercih edilebilir. [4] Ameliyattan sonra yutma güçlüğünüz olursa cerrahınıza söyleyin.
Mide kapağı gevşekliği nasıl tedavi edilir?
"Mide kapağı" halk arasında yemek borusu ile midenin birleştiği yerdeki bariyere denir. "Mide kapağı gevşekliği" halk arasında kullanılan bir sözdür. Reflünün tanısı testlerle doğrulanır; tedavi seçenekleri yaşam tarzı, ilaç ve bazı hastalarda işlemdir. [1][2] Hekiminiz hangisinin size uygun olduğunu test sonuçlarınızla birlikte değerlendirir.
Mide fıtığım varsa endoskopik tedavi yapılır mı?
Fıtığın boyutuna bağlıdır. Büyük fıtıkta endoskopik yöntemler öncelikli seçenek sayılmaz; ameliyat bir seçenek olarak ele alınır. [1][6]
Reflü ameliyatı ve endoskopik tedavi ne kadar tutar, SGK karşılıyor mu?
Bu rehber fiyat bilgisi vermez ve her yöntem için güncel SGK geri ödeme koşulunu doğrulayamadı. İşlemin merkezinizde yapılıp yapılmadığını, ücretini ve geri ödeme koşulunu hastanenize ve SGK'ya sorun.
Bu rehber hakkında
Bu rehberi Melekırmak hazırladı. Kılavuzlara ve yayımlanmış çalışmalara dayanır. Hekiminizin önerisinin yerine geçmez. Melekırmak, bu rehberde anlatılan endoskopik yöntemlerden birinde kullanılan bir sistemin Türkiye distribütörüdür.
Yayın tarihi:
Son güncelleme:
Kaynaklar
- 1. Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG). Katz PO, Dunbar KB, Schnoll-Sussman FH, ve ark. ACG Clinical Guideline: Guidelines for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. 2022.
- 2. Amerikan Gastroenteroloji Derneği (AGA). Yadlapati R, Gyawali CP, Pandolfino JE, ve ark. AGA Clinical Practice Update on the Personalized Approach to the Evaluation and Management of GERD: Expert Review. 2022.
- 3. Amerikan Gastrointestinal Endoskopi Derneği (ASGE). ASGE guideline on the diagnosis and management of GERD: methodology and review of evidence. 2025.
- 4. Amerikan Gastrointestinal ve Endoskopik Cerrahlar Derneği (SAGES). Guidelines for the Surgical Treatment of Gastroesophageal Reflux Disease. 2021.
- 5. SAGES ve ortak dernekler. Multi-Society Consensus Conference and Guideline on the Treatment of GERD. 2023.
- 6. Kalapala R, Karyampudi A, Nabi Z, ve ark. Endoscopic full-thickness plication for the treatment of PPI-dependent GERD: results from a randomised, sham controlled trial. Gut. 2022;71:686-694.
- 7. Niu C, Zhang J, Iyer C, ve ark. Endoscopic full-thickness plication for the treatment of gastroesophageal reflux disease: A systematic review and meta-analysis. Endosc Int Open. 2024;12(2):E199-E210.
- 8. Weitzendorfer M, Spaun GO, Antoniou SA, ve ark. Tam kat endoskopik plikasyon cihazıyla ilk prospektif klinik çalışma (40 hasta): uygulanabilirlik ve güvenlik. Surg Endosc. 2018;32:2541-2549.